سرهنگ بازنشسته محمدرضا  اکبر حلوایی - معاون سابق مشمولان و امور معافیتهای سازمان وظیفه عمومی     

 

   بودجه جاری نیروهای مسلح عموما از موضوعات اختلافی دولت و نیروهای مسلح بوده است تا جایی که در مواقعی تامین خواسته نیروهای مسلح ، با فرمان رهبری به دولت ، اعمال نفوذ نمایندگان مجلس و یا برداشت از صندوق توسعه ملی صورت گرفته است .

          از جمله بخش های مورد مناقشه ، هزینه سربازان در طول مدت خدمت سربازی است که بنا به گفته مسئولین نظامی و البته در راستای ماده  ۶۳ مکرر قانون خدمت وظیفه عمومی، حدود ۴ میلیون تومان تعیین شده است که شامل هزینه آموزش ، خوراک ، پوشاک ، حمل ونقل و … می باشد.

        از بررسی مصاحبه های مسئولین سربازی در کشور برآورد می شود که سالانه حدود ۴۰۰ هزار نفر به سربازی اعزام می شوند و با لحاظ مدت خدمت پیش بینی شده در قانون، تقریبا در هر سال حدود ۷۰۰ هزار سرباز در مراکز نیروهای مسلح بطور مستمر حضور دارند که هزینه ای در حدود ۲ هزار۸۰۰ میلیارد تومان را باید به خود اختصاص دهد .

        نیروهای مسلح در برخی مواقع ، تمهیدات مختلفی چون مرخصی عصرگاهی به سربازان در حال خدمت در شهرها  برای صرفه جویی در هزینه صبحانه ، ناهار و شام آنان ، توزیع لباس با کیفیت پایین از نظر جنس و دوخت ، کاهش مدت مرخصی ، طولانی کردن فواصل اعزام به مرخصی ، کاهش نامحسوس مدت آموزش نظامی و… را برای جبران هزینه های مربوط یا صرفه جویی در هزینه سربازان و هزینه کرد آن در سایر بخشهای مورد نیاز می اندیشند.

      سرهنگ بازنشسته محمدرضا اکبر حلوایی - معاون سابق مشمولان و امور معافیتهای سازمان وظیفه عمومی 

 همین اقدامات به ظاهر کوچک باعث  می شود تا سربار هزینه ها به خانواده ها تحمیل شود و سربازانی که خانواده آنان از تمکن کمتری برخوردار هستند با مشکلات مختلفی از جمله تامین هزینه های ایاب و ذهاب خود مواجه شده یا برای تامین آن در اوقات فراغت و استراحت ،به کارهای نه چندان مطلوب متوسل شده یا برای پرهیز از هزینه های ناخواسته ، ماندن در پادگان و تحمل مشکلات مربوط را به خارج شدن از محل خدمت ترجیح دهند که خود زمینه ساز بروز بیماریهای روحی و شخصیتی می گردد.

     پس از انقلاب اسلامی و ایام دفاع مقدس که اصولا تامین نیازمندی های نیروهای مسلح در اولویت قرار داشته است،  دولت در دو مرحله در سالهای ۷۹-۷۷ و ۹۷ -۹۴ برای تامین بودجه مورد نیاز سالانه ، سربازی را با عناوین مختلفی چون ، خرید خدمت و جریمه مشمولان غایب در معرض فروش قرار داد که البته فروش مرحله اول از آن جهت که تقریبا همه مشمولان را شامل می شد عادلانه تر بود و در مرحله دوم از آنجا که این امتیاز به کسانی اعطا می شد که به قانون وقعی ننهاده بودند غیر منصفانه تر می نمود.

    در قانون بودجه  ۴ سال اخیر، پیش بینی شده بود که دولت از محل جریمه مشمولین غایب مبلغ ۹۰،۵۰۰ میلیارد ریال دریافت و بابت تامین بخشی از بودجه مورد نیاز، به نیروهای مسلح پرداخت  کند که به نظر می رسد مبلغ اخذ شده تا پایان سال ۹۷ به حدود ۷۰،۰۰۰ میلیارد ریال برسد.

   در سالهای گذشته نیز بنا به مصوبه شورای عالی امنیت ملی مقرر شد مشمولان ایرانی مقیم خارج کشور با پرداخت وجه و لحاظ ضوابطی از معافیت استفاده نمایند که در دهه هفتاد به دلیل آنکه مبلغ مورد نظر با دلار تعیین و با معادل ریالی محاسبه و دریافت می شد به معافیت ارزی  شناخته شد. همچنین در سالهای ۹۱-۸۲ نیز خرید خدمت توسط مشمولین مقیم خارج با پرداخت مبلغ ۱۰ میلیون تومان صورت گرفت و جالب آنکه در همان مقطع ستاد کل برای جلوگیری از بروز مطالبه توسط مشمولین ،اطلاع رسانی در خصوص این نوع معافیت در داخل کشور را منع کرده بود.

 هر چند که ستاد کل نیروهای مسلح با طرح موضوعات کلیشه ای و تکراری چون ، افزایش تعداد مشمولین غایب ، کمبود نیروی یگانهای نظامی ، ایجاد تبعیض بین مشمولان و سرخوردگی آنان ، سیر نزولی متقاضیان ، عدم تامین مبالغ پیش بینی شده در قانون و… با  مخالفت های مکرر سالانه ، سعی در توقف آن داشت و نهایتا با کسب موافقت اختصاص 1.5.میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی ، خود را بی نیاز از وجوه حاصل از جریمه مشمولین غایب دید و با هماهنگی دولت که دیگر انگیزه ای برای ادامه این طرح و اختصاص بودجه اضافه به نیروهای مسلح نداشت، آن را در قانون بودجه سال 98 لغو کرد لیکن بار دیگر این موضوع را که نیروهای مسلح بر خلاف ادعاهای تقدس گرایانه سربازی، در مواقع لزوم ، حاضر به عدول از شعارها و واگذاری خدمت سربازی در ازای دریافت پول می باشند در اذهان مردم قرارداد.      واقعیت آنست که در حال حاضر از سربازان بدان جهت که نیروی کار ارزان قیمت پنداشته می شوند استفاده بهینه نشده وعموما در امور تعریف شده و مشاغل مندرج در جداول سازمانی بکار گرفته نمی شوند و در نتیجه نقش تاثیر گذاری در انجام وظایف نظامی ندارند که این موضوع با مراجعه به مراکز اصلی نیروهای مسلح ، چون ستاد کل ، سپاه ، ارتش، وزارت دفاع و حتی نیروی انتظامی قابل درک است ولی ستاد کل همچنان معتقد است نیروهای مسلح به دلیل کاهش موالید با کمبود سرباز مواجه هستند و لذا تکلیف سازمانی آنست که با هر طرحی که به کاهش نیروی سرباز بینجامد باید مخالفت کرد چرا ممکن است طرحهای ارائه شده در نهایت ستاد کل را مجبور به بازنگری در اصل سربازی و منطقی کردن آن نماید.

     کثرت سربازان از  یک سو، عدم استفاده بهینه و هرز رفت این سرمایه ملی از سوی دیگر سبب شده  تا هم دولت رغبتی به افزایش حقوق سربازان بر مبنای قانون خدمت وظیفه عمومی که میزان آن را بین ۶۰ تا ۹۰ درصد حقوق کارکنان رسمی پیش بینی نموده است نداشته باشد و هم ستاد کل پیگیری جدی در این خصوص از خود نشان ندهد و بدیهی است که سایر سازمانهایی هم که برابر قانون ، موظفند تسهیلاتی را در خصوص رفاه سربازان ایجاد کنند، از وظایف خود شانه خالی  می کنند.

هر چند که من با اصطلاح "سربازی حرفه ای "با تعریف متداول آن موافق نیستم ولی با توجه به شرایط فعلی سربازی از نظر مدت، بی تاثیری در زندگی فردی و اجتماعی جوانان ، عدم استفاده صحیح و موثر در موضوع امنیت ، نداشتن امتیاز عملی و ملموس نسبت به کسانی که سربازی نمی روند ، رعایت نشدن شئون سربازی در برخی از مراکز نیروهای مسلح ، مشکلات موجود در تامین هزینه های اولیه سربازان مانند خوراک ، پرداخت نشدن  حقوق بسیار اندک و ناچیز، که توسط بعضی سربازان به رسانه های بیگانه اعلام و سبب می شود نیروهای مسلح برای پرداخت آن و تکذیب خبر به تکاپو بیفتند و حتی رئیس اداره سرباز ستاد کل در پست ها و استوری های اینستاگرام خود با درج کامنتهای تشکر سربازان از پیگیری صورت گرفته و دریافت حقوق، سعی در شکستن جو بوجود آمده داشته باشد و … فروش سربازی و هزینه کرد درآمد حاصل برای بهبود وضعیت خدمت و معیشت سربازان را به عنوان یک راهکار موقت برای گذر از مرحله اجباری  به سوی " نظامی گری حرفه ای ، دفاع ملی "مناسب میدانم و امیدوارم روزی نیروهای مسلح و خصوصا ستاد کل با نگاه واقع بینی و بدور از شعار زدگی ، دولت و نمایندگان مجلس با بررسی دقیق و منطقی ، گامی اساسی در جهت حل دغدغه های جوانان و خانواده های آنان بردارند.

 

این یادداشت با اصلاحاتی در روزنامه دنیای اقتصاد به چاپ رسیده است .لینک خبر  https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3535191 

                                    

نظرات (0)

دارای رتبه 0 از 5 براساس 0 رای دهنده
هنوز هیچ نظری وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

  1. ارسال نظر به عنوان یک مهمان.
امتیاز به این پست:
0 حرف
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location